Sezon 2026/2027 zakupów biomasy — jak strukturować kontrakt roczny

Dlaczego termin kontraktacji ma większe znaczenie niż cena bazowa

W polskim ciepłownictwie systemowym sezon liczy się od 1 października do 30 kwietnia — 7 miesięcy pracy kotła na paliwie stałym plus miesiąc luzu na początek i na koniec. Zapotrzebowanie ciepłowni komunalnej w województwie mazowieckim (przykład): 4 000 t pelletu A2 luzem + 12 000 t zrębki leśnej + 3 000 t PKS na współspalanie.

Klient który podpisze umowę w kwietniu poprzedniego roku i zarezerwuje wolumen ma cenę bazową sezonu. Klient który zawaha się do lipca — dopłaci 8–15% z powodu zaostrzającego się popytu i sezonowego wyczerpywania podaży. Klient który zacznie szukać dostawcy w październiku — dopłaci 20–30% i będzie miał ograniczoną dostępność.

Wniosek: termin kontraktacji ma większe znaczenie niż różnica cen między dostawcami. Rozumiemy to, bo od strony tradera widzimy jak ceny rosną tydzień po tygodniu w okresie maj–październik.

Trzy typy kontraktów rocznych

W praktyce widzimy trzy modele kontraktacji rocznej — każdy ma inny profil ryzyka i inną strukturę cenową.

Kontrakt sztywnego wolumenu (fixed volume, fixed price)

Klient rezerwuje konkretny wolumen (np. 4 000 t pelletu A2) po ustalonej cenie na cały sezon. Dostawca dostarcza w harmonogramie tygodniowym, klient płaci za każdą partię wg faktury.

Zalety: pełna przewidywalność ceny i dostępności. Klient wie ile zapłaci za paliwo za cały rok i planuje budżet.

Wady: ryzyko po stronie klienta jeśli sezon będzie łagodny (klient zamówi mniej niż zarezerwował — ale i tak zapłaci albo zapłaci za "kontraktowaną niedostawę"). Ryzyko po stronie dostawcy jeśli sezon będzie ostry (cena skoczy 20% w środku sezonu — dostawca dostarcza po niższej cenie kontraktowej).

Kiedy używać: zapotrzebowanie znane z ±5%, budżet operacyjny sztywny, klient chce spać spokojnie.

Kontrakt widełek (range contract)

Klient rezerwuje wolumen w widełkach (np. 3 500–4 500 t pelletu A2) po ustalonej cenie. Odbierze między min a max, w harmonogramie tygodniowym. Powyżej max — dopłata do ceny rynkowej. Poniżej min — kara za niedowybranie (typowo 3–5% ceny partii niedostarczonej).

Zalety: elastyczność +/- 12–15% na wolumenie. Klient nie płaci za nadmiar.

Wady: negocjacja widełek jest bardziej złożona. Cena bazowa jest nieco wyższa (dostawca liczy sobie za elastyczność).

Kiedy używać: zapotrzebowanie z sezonowym ryzykiem pogodowym (np. ciepłownia komunalna gdzie ostry styczeń zmienia zapotrzebowanie o 15%).

Kontrakt ramowy z rozliczaniem miesięcznym (spot within framework)

Klient podpisuje umowę ramową która ustala parametry (jakość, dokumentacja, harmonogram) i cenę bazową. Konkretne wolumeny są zamawiane co miesiąc, na 30 dni w przód, po cenie miesięcznej (może być stała, może być indeksowana do PMI albo do średniej wartości giełdowej).

Zalety: maksymalna elastyczność, ryzyko cenowe podzielone.

Wady: brak twardej rezerwacji wolumenu — jeśli sezon będzie ostry, klient może nie dostać zamówionego wolumenu na czas.

Kiedy używać: klient z magazynem buforowym i luźnym budżetem który potrafi absorbować wahania cen.

Harmonogram kontraktacji — miesiąc po miesiącu

Poniżej praktyczny kalendarz kontraktacyjny dla sezonu 2026/2027 (październik 2026 – kwiecień 2027):

Kwiecień 2026 — okno najlepszej ceny

Podaż surowca (pellet, zrębka, PKS) jest wciąż w rezerwie sezonu poprzedniego. Dostawcy mają jeszcze magazyny buforowe i planują produkcję na sezon nadchodzący. To moment gdy cena bazowa jest najniższa — dostawca chce zaklepnąć wolumen żeby wiedzieć ile produkować.

Rekomendacja: podpisz umowy na 60–80% zapotrzebowania sezonu.

Maj–czerwiec 2026 — okno drugiego zaklepnięcia

Cena bazowa rośnie o 3–5%. Dostawcy widzą jak wygląda popyt, dostosowują ceny. Wciąż jest przestrzeń na negocjacje.

Rekomendacja: dokup 15–20% wolumenu (do 90% zapotrzebowania).

Lipiec–sierpień 2026 — okno drogie

Cena bazowa rośnie o 8–15% względem kwietnia. Powód: producenci pelletu A1/A2 planują produkcję na sierpień–wrzesień, muszą wiedzieć co sprzedadzą. Zapasy zrębki tarczne są ograniczone (tartaki wolno pracują latem). PKS z importu ma najdłuższe terminy realizacji (kontener z Azji: 45 dni + 15 dni cło i tranzyt do Polski).

Rekomendacja: dokup ostatnie 10% wolumenu tu, jeśli w kwietniu i maju nie zaklepnąłeś wszystkiego. Nie czekaj.

Wrzesień–październik 2026 — okno spot, drogo

Ceny są wyższe o 20–30% niż w kwietniu. Dostępność ograniczona — dostawcy mają już zakontraktowane 80–90% wolumenu na sezon i sprzedają resztę spot. Ciepłownia która nie ma umów pod koniec września ma poważny problem — może się okazać że pellet A2 luzem trzeba zastąpić drogszym A1 workowanym, bo A2 luz jest wyprzedane.

Rekomendacja: unikaj tego okna. Jeśli musisz — kupuj małe partie na krótki okres i szukaj długoterminowej umowy na następny sezon.

Konkretnie: jak GFT strukturuje kontrakt

Dla klienta ciepłowni komunalnej (przykład: 4 000 t pelletu A2 luzem + 12 000 t zrębki tarczne + 3 000 t PKS) sezonu 2026/2027 typowa struktura wygląda tak:

• Umowa ramowa na 20 stron: parametry paliwa, harmonogram tygodniowy, KZR, dokumentacja, warunki płatności (14 dni po dostawie), warunki gwarancji jakości (dopuszczalne odchylenia od parametrów, procedura reklamacji), warunki siły wyższej, prawo właściwe (polskie), sąd (Toruń, gdzie ma siedzibę GFT).
• Załącznik cenowy na sezon: cena bazowa za każde paliwo, ewentualna klauzula indeksacyjna (rzadko dla PL — zwykle stała cena sezonowa), koszt transportu wliczony w cenę CIF magazyn klienta.
• Załącznik harmonogramu: rozpisany harmonogram tygodniowy październik–kwiecień, z tolerancją +/- 2 dni na okno rozładunku. Klient może przesunąć dostawę o 3 dni w przód lub w tył za pomocą e-maila na 72 h przed planowanym terminem.
• Załącznik dokumentacji: co przychodzi z każdą partią (KZR, atest, waga, deklaracja emisyjna).

Trzy typowe błędy w zakupach sezonowych

1. Czekanie na "lepszą cenę we wrześniu"

W polskim ciepłownictwie systemowym cena w środku roku nie spada — rośnie. Wrzesień jest zawsze droższy niż kwiecień. Klient który czeka do września uczestniczy w loterii pogodowej — jeśli sezon poprzedni był łagodny i zapasy dostawców duże, ceny wrześniowe będą mniej dotkliwe; jeśli sezon był ostry, wrzesień jest bolesny.

2. Podpisywanie ze zbyt małą liczbą dostawców

Klient który ma jednego dostawcę na 100% zapotrzebowania jest wystawiony na ryzyko: jeśli dostawca ma awarię w magazynie w środku stycznia, ciepłownia stoi. Standardem jest dywersyfikacja 60–40 (główny + backup) albo 50–30–20 (trzy dostawcy).

3. Zapominanie o buforze magazynowym

Klient który przyjmuje dostawy just-in-time i ma zapas na 3 dni pracy kotła jest wystawiony na każdą awarię logistyczną (śnieżyca, zamrożone drogi, awaria wagonu). Standardowy bufor to 14–21 dni zapasu w magazynie klienta.

FAQ

Czy można zakontraktować pół sezonu (październik–grudzień) i sprawdzić drugą połowę spot? Można, ale drogo. Cena pierwszej połowy będzie o 5–8% wyższa niż w umowie całosezonowej (dostawca ma podzielone ryzyko), a druga połowa (styczeń–kwiecień) będzie w cenach spot które są zwykle wyższe o 10–20% niż cena sezonowa.

Czy dostawca daje gwarancję jakości? Standardowo tak — w kontrakcie rocznym jest klauzula że parametry partii są w ustalonych widełkach (kaloryczność, popiół, wilgotność, chlorki). Odchylenia większe niż limit → reklamacja, dostawca albo obniża cenę partii o 10–15%, albo dostarcza partię zastępczą na własny koszt.

Co jeśli klient chce zmienić rodzaj paliwa w środku sezonu? Rzadko, ale zdarza się (np. kocioł przestawiony na wyższy udział PKS, albo klient dostaje dofinansowanie i chce zwiększyć wolumen). W umowie ramowej mamy klauzulę adaptacyjną — zmiana rodzaju paliwa wymaga uzgodnienia i podpisania aneksu.

Podsumowanie

Kwiecień jest oknem najlepszej ceny. Lipiec to +8–15%. Październik to loteria. To prosta prawda polskiego rynku biomasy, znana każdemu który kupuje paliwo od 5 lat.

Green Fuel Trading zaczyna kontraktację sezonu 2027/2028 w kwietniu 2027. Rezerwacja wolumenu w tym oknie = bezpieczna cena bazowa dla kolejnego cyklu ciepłowni. Zapraszamy do rozmowy — nasi zakupowcy widzą rynek u tartaków, przetwórni pelletu i importerów PKS. Możemy przygotować rekomendację portfela paliw pod parametry Państwa kotła w ciągu 5 dni roboczych.